{"id":197,"date":"2013-11-15T13:47:12","date_gmt":"2013-11-15T13:47:12","guid":{"rendered":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/?p=197"},"modified":"2013-11-15T13:47:12","modified_gmt":"2013-11-15T13:47:12","slug":"zertan-ari-gara","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/2013\/11\/15\/zertan-ari-gara\/","title":{"rendered":"Zertan ari gara?"},"content":{"rendered":"

http:\/\/paperekoa.berria.info\/iritzia\/2011-11-22\/008\/001\/zertan_ari_gara.htm<\/a><\/p>\n

2011-11-22<\/p>\n

\n
\n

Zertan ari gara?<\/h4>\n<\/header>\n

M. I. URIARTE<\/p>\n

ORREAGAKO KIDEA<\/p>\n<\/div>\n

Gero eta maizago entzuten ari gara gure artean, \u00aberabakitzeko eskubidea\u00bb eta \u00abestatus politiko berria\u00bb bezalako aldarrikapenak, lehenagotik entzuten ziren\u00a0pluraltasuna<\/i>\u00a0eta\u00a0transbertsalitatea<\/i>hitzen ondoan. Badirudi autodeterminazio eskubidea ezkutatzeko edo mozorrotzeko ahalegin baten aurrean gaudela. Ez dira gauza berdinak, hala ere. Desberdintasun hori zertan datzan azaldu nahi dut.<\/p>\n

Euskal Herria ez dela existitzen diote; existitzen ez den herri batek ez dauka inolako eskubiderik. Beraientzat, hemen dauden hiritartasun eta subiranotasun bakarrak espainiarra eta frantziarra dira. Badakite, hala ere, euskal hiritarra soilik izan nahi duen jendea badagoela. Eta horregatik erabiltzen dituzte gure artean, hemen bezainbeste inon erabiltzen ez diren\u00a0pluraltasuna<\/i>\u00a0eta\u00a0transbertsalitatea<\/i>hitzak.<\/p>\n

Herri bat existitzen da, botere bat duela erakusten duen artean; gureak askatasun gosea du, eta horrek, botere bat duela adierazten du.<\/p>\n

Zergatik, beraz, askatasuna edo autodeterminazio eskubidearen ordez,\u00a0erabakitzeko eskubidea<\/i>eta\u00a0estatus politiko berria<\/i>\u00a0bezalako terminoak hain maiz erabiltzea gure artean? Arerioak urtetan sartu digute buruan, gu \u00abpluralak\u00bb garela eta \u00abtransbertsalitatea\u00bb behar dugula. Ondoren etorri zaizkigu haien belarriak goxatzeko besterik balio ez duten \u00aberabakitzeko eskubidea\u00bb eta \u00abestatus politiko berria\u00bb. Baina gure herriaren existentzia bera ukatzen dute.<\/p>\n

\u00abErabakitzeko eskubideak\u00bb \u2014independentzia, beste aukera guztiekin parekatzen duenez\u2014 ahalbidetzen duena da dependentziaren aldeko erabakia ere hartu ahal izatea, hau da, askatasunik ez izatea. Herri bati datxekion edo berezkoa duen ezaugarri eta eskubide bakarra bere askatasuna da. Dependentzian dagoen herri bat ez da herria, nahiz eta beste ezaugarri batzuen jabe izan (ikus\u00a0Pueblo y Poder<\/i>\u00a0liburua, 35. orrialdea, 16. oin-oharra).<\/p>\n

Subiranotasuna lortu nahi duen herri bati ez dagokio \u00aberabakitzeko eskubidea\u00bb; aldiz, autodeterminazio eskubidea, independentzia, dagokio.<\/p>\n

\u00abEstatus politiko berriari\u00bb buruz, ez du auzitan jartzen Espainiaren subiranotasun bakarra. Bake egoera batean bizikidetzarako itun berri bat besterik ez du planteatzen. Zeinen arteko bizikidetza baketsua, ordea? Zeintzuen artean hitzartu behar da itun hori? Gure herri izaera ukatzen dutenen eta gure artean? Baketsua al da inposizio eta okupazio egoera hau?<\/p>\n

Beste \u00abEstatus politiko berri\u00bb batzuk izan ditugu azken hamarkadetan, eta ez gaituzte askatasunera eraman. Azken trikimailu honek ere ez gaitu libreak egingo; autodeterminazio eskubidea ez diren beste asmakizun guztiak sabai berdina dute: espainiar\/frantziar estatuen zati bat izatea, ez ordea gure estatu propioa berreskuratzea.<\/p>\n

Goazen ba, gure buruak erabat \u00abgarbitu\u00bb nahian, espainiarrak sartu dizkiguten bi hitz horiek aztertzera.\u00a0Transbertsalitatea<\/i>, inon baino gehiagotan erabiltzen den hitza dugu. Dirudienez, desberdinen arteko akordioetara heltzeko modu bakarra dugu. Hemen, bi herri identitateen, bi nortasunen \u2014bata menperatzailea eta beste menperatua\u2014 arteko gatazka politikoa dago eta \u00abtransbertsalitateak\u00bb, alde bateko \u00abbeto\u00bb eskubidea besterik ez du ezkutatzen, menpekotasuna bere horretan mantendu nahi dutenen \u00abbeto\u00bb eskubidea.<\/p>\n

Menperatzaileak eta menperatuak dauden herri batean, independentzia edo dependentzia ezin dira \u00abtransbertsalki\u00bb erabaki. Menperatzaileak nola onartuko du inoiz, indarrez menperatua daukan herriaren independentzia? Ezinezkoa da akordio \u00abtransbertsal\u00bb bat lortzea. Espainia, Frantziaren menpean zegoenean, espainiarrak askatasuna nahi zuten; ez ordea Espainian zeuden frantsesek. Eta Espainiak ez zuen akordio \u00abtransbertsal\u00bb bat, menperatzaileen beto eskubiderik, onartu. Nahikoa izan zuen espainiarren askatasun nahia, independentzia gerra bat egiteko.<\/p>\n

Zergatik diote, orduan, independentzia nahi dugunok, nahi ez duenari inposatzen ari garenik?<\/p>\n

Beste herri aske guztietan bezalaxe, gurean askatasuna daukagunean, \u00abtransbertsalitatea\u00bb ez da beharrezkoa izango; eta\u00a0pluraltasuna<\/i>\u00a0hitzak, herri aske horietan duen zentzu berdina izango du.<\/p>\n

Bertolt Brechten antzezlan batean, morroiak esaten zion ugazabari: \u00abzu eta ni ez gara gu\u00bb. Hemen ere, \u00abzu\u00bb eta \u00abni\u00bb ez gara \u00abgu\u00bb. \u00abGu\u00bb hori, herri bat garela sinesten dugunok osatzen dugu. Gainontzekoak beste \u00abgu\u00bb bat dira. Gaurko egoeran \u00abmorroiak\u00bb garenok ezin dugu \u00abugazaba\u00bb direnekin \u00abgu\u00bb berdin bat izan eta \u00abgu\u00bbre etorkizuna elkarrekin erabaki.<\/p>\n

Naziotasun desberdinen arteko adostasunak, herri askeak direnen artean soilik lortu daitezke. Ez badira askeak, emaitza ez da adostasun bat, baizik eta \u00abbeto\u00bb bat, inposizio bat.<\/p>\n

Hemen ezarri nahi den \u00abtransbertsalitatea\u00bb, espainiartasuna onartzen duten eta ez dutenen arteko adostasun saio bat da, absurdo bat besterik ez da. Herri honetako sentsibilitate desberdinen bizikidetza bilatzen dute \u00abtransbertsalitatearen\u00bb bidez. Zer dira sentsibilitate desberdin horiek? Ez dira herri hau gorria edo urdina izan behar duela dioten iritzi desberdinak, baizik eta herri hau Euskal Herria dela edo Espainia dela diotenen sentsibilitateak.<\/p>\n

Argi hitz egin dezagun: herri honi autodeterminazio eskubidea dagokio, berez. Herri aske batean, beste herri batzuen esku-sartzerik ez dagoen herrian, ez dago \u00abtransbertsalitatearen\u00bb beharrik, ez dago \u00aberabakitzeko eskubidearen\u00bb beharrik, ez eta \u00abestatus politiko berri\u00bb baten beharrik ere; ez hemen, ez Espainian, ez beste inon ere. Askea den herri batek, egoera demokratikoa dauka, herri horretako kide guztien artean onartutako gehiengoen eta gutxiengoen legea dago indarrean, Rousseauren \u00ablehen konbentzioa\u00bb, ez \u00abtransbertsalitatea\u00bb.<\/p>\n

Beraz, hori izan behar du gure lehenengo lana: herri bat garela erakustea. Batzuk diote nahikoak direla ezaugarri batzuk \u2014historia, kultura, hizkuntza, lurraldea, eta abar\u2014 herri bat existitzen dela baieztatzeko. Ez dira, ordea, betebeharreko ezaugarriak. Ezinbestean betetzen dena da, botere nahikoa edukitzea: askatasuna nahi izatea. Herri batek ez badu botererik, inork ez du topo egiten berarekin, inork ez du kontuan hartzen, ez da herri bat, beste zerbait da eta desagertu egiten da.<\/p>\n

Lehen esan bezala, herri batek berezkoa du askatasuna, autodeterminazio eskubidea. Hori adierazten duenean, eta modu kontsekuentean jokatzen duenean, boterea duela nabarmentzen ari da. Ez ordea, \u00abpluraltasunaren\u00bb eta \u00abtransbertsalitearen\u00bb izenean, independentziaz gain, beste egoera batzuk onartzeko prest agertzen denean, \u00aberabakitzeko eskubidearen\u00bb eta \u00abestatus politiko berri\u00bb baten bidez. Inoiz ez gaituzte errespetatuko munduan herri gisa, beste baten menpe bizi gaitezkeela erakusten dugun artean.<\/p>\n

Gu herri bat bagara, ez dugu auzitan jarri behar gure askatasuna. Askatasuna ez da erabakitzen den zerbait. Herri bat ez bada librea, bietako bat, edo ez du nahi herria izan, edo norbaitek ukatzen dio libre izatea. Herri bezala jokatzen dugunean, askatasuna lortzerakoan, izango dugu demokrazia gure artean; bitartean, ez.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

http:\/\/paperekoa.berria.info\/iritzia\/2011-11-22\/008\/001\/zertan_ari_gara.htm 2011-11-22 Zertan ari gara? M. I. URIARTE ORREAGAKO KIDEA Gero eta maizago entzuten ari gara gure artean, \u00aberabakitzeko eskubidea\u00bb eta \u00abestatus politiko berria\u00bb bezalako aldarrikapenak, lehenagotik entzuten ziren\u00a0pluraltasuna\u00a0eta\u00a0transbertsalitateahitzen ondoan. Badirudi autodeterminazio eskubidea ezkutatzeko edo mozorrotzeko ahalegin baten aurrean gaudela. Ez dira gauza berdinak, hala ere. Desberdintasun hori zertan datzan azaldu nahi dut. Euskal Herria … Continue reading Zertan ari gara?<\/span> →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[3,39,12],"class_list":["post-197","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-berria-info","tag-berria","tag-m-i-uriarte","tag-orreaga"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=197"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":198,"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/197\/revisions\/198"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/gureberriak.com\/arrantzan\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}